Competenties leidinggevenden
De leidinggevende als sleutel tot digitale transformatie
Schoolleiders en leidinggevenden in het onderwijs spelen een belangrijke rol bij de integratie van AI en digitale technologie in de onderwijsinstelling. Zonder een leidinggevende die een visie heeft, ruimte schept en zelf het goede voorbeeld geeft, blijven innovaties steken bij een kleine groep enthousiaste voorlopers.
iXperium heeft specifieke competentiekaders ontwikkeld voor leidinggevenden. De meest actuele versie is het Raamwerk leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie (2025), een uitbouw van de eerdere publicatie Leidinggeven aan onderwijs en ict (2019).
Alleen als je zelf begrijpt wat technologie kan betekenen voor het leren en lesgeven, kun je een visie ontwikkelen en leidinggeven aan het proces van ict en AI-integratie. Je creëert als leidinggevende de context waarin docenten de ruimte en middelen hebben om daadwerkelijk op een veilige manier met nieuwe technologie te experimenteren.
Vier redenen voor AI-geletterdheid van leidinggevenden
Er zijn een aantal redenen te noemen waarom een AI-geletterde leidinggevende onmisbaar is:
Richting geven aan innovatie Alleen als de leidinggevende zelf begrijpt wat technologie kan betekenen, kan hij of zij een visie ontwikkelen en het proces van AI-integratie aansturen. Zonder die visie blijven innovaties ad hoc.
De juiste context creëren De leidinggevende schept een onderwijscontext (tijd, ruimte, middelen) waarbinnen docenten daadwerkelijk kunnen experimenteren met AI en digitale tools.
Voorbeeldfunctie en professionalisering onderbouwen Door zelf digitaal en AI-vaardig te zijn, kan de leidinggevende het belang van geletterdheid uitdragen en gerichte interventies voor professionalisering van het team onderbouwen en organiseren.
Strategische besluitvorming De eigen AI-geletterdheid stelt leidinggevenden in staat om weloverwogen strategische keuzes te maken: welke technologie zetten we in, waarom, en met welk doel? Dat kan gaan over werkdrukverlichting, motivatie van leerlingen, of kwaliteitsverbetering van het onderwijs.
Competentieprofielen en raamwerken
Ook voor leidinggevenden heeft iXperium verschillende raamwerken en publicaties beschikbaar. Het Raamwerk digitale onderwijstransformatie beschrijft hoe leidinggevenden de digitale transformatie in hun onderwijsinstelling kunnen aansturen. Het Competentieprofiel voor het ondersteunen van onderwijsinnovatie met ict beschrijft de competenties die leidinggevenden nodig hebben om de onderwijsinnnovatie met ict in hun onderwijsinstelling te kunnen aansturen.
AI visie en beleid
Elke onderwijsinstelling in Nederland (en daarbuiten) schreeuwt op dit moment om AI visie en beleid. Maar hoe kom je tot een visie en beleid dat past bij jouw onderwijsinstelling? En hoe zorg je ervoor dat het ook daadwerkelijk geïmplementeerd wordt? Dat is waar de leidinggevende bij moet helpen, meedenken, sturen en faciliteren. Dit kun je niet uitbesteden aan de ict-beheerders of de onderwijskundigen binnen je instelling. Het is ook geen reglement met verkeersregels die beschrijven wat niet mag, wel mag en wat de straffen zijn als je je niet aan de regels houdt. Het is een levend document, dat past bij de onderwijsvisie van de onderwijsinstelling en dat op verschillende niveaus beschrijft hoe AI daar impact op heeft.`
Zet een jaartal in de titel van je visie of beleid. Bijvoorbeeld: AI visie en beleid 2025-2026. Dan is het meteen duidelijk dat het een levend document is dat regelmatig herzien wordt.
Waar starten?
Lees als leidinggevende zelf ook de pagina experimenteren en professionaliseren door. Door zelf te ervaren wat AI en digitale tools kunnen en niet kunnen, kun je docenten gerichter ondersteunen en aanspreken.
iXperium biedt professionaliseringstrajecten aan voor leidinggevenden op het gebied van leren met ict en AI. Deze trajecten zijn gebaseerd op onderzoek en afgestemd op de specifieke context en ambities van de instelling. En uiteraard is maatwerk mogelijk. Meer informatie.